خصوصی سازی یعنی ؟

خصوصی‌سازی باید انتقال مدیریت باشد نه صرفا مالکیت

 

هدفمند کردن یارانه‌ها قصد دارد نظام مخدوش یارانه‌ای را اصلاح کند و اصلاحات اصل 44 قانون اساسی تصدی‌گری دولت را کاهش می‌دهد.

 

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی سازمان خصوصی سازی به نقل از ایسنا، دکتر جمشید پژویان در همایش ملی خصوصی سازی در دانشگاه آزاد سمنان با بیان این‌که یک نکته بدیهی از وصول اقتصادی این است که نهاد دولت در اقتصاد به خصوص در بخش صنعت ناکارآمد عمل می‌کند. در ایران به دلیل این‌که صنعت از سوی دولت به ایران وارد شد صنعت دولتی بخش عمده اقتصاد کشور را تشکیل می‌دهد.

وی دلیل این امر را به دوران کشاورزی در ایران که از موضوع برده‌داری مبرا بوده است نسبت داد و گفت:‌ این موضوع البته باعث افتخار ماست و در نقاط دیگر دنیا برده‌داری رایج بوده است اما این موضوع باعث شده بود که بخش خصوصی برای محافظت از برده‌داری از همان دوران کشاورزی قوی باشد و مالکین بزرگ قدرت تاثیرگذاری بر ساختار سیاسی داشتند.

به گفته وی در کشور ما به دلیل این که بخش خصوصی قوی نبود به هنگام صنعتی شدن هم دولت بخش‌های مختلف اقتصادی را در اختیار گرفت.

استاد دانشگاه علامه طباطبایی ادامه داد: تصدی‌گری دولت با وقوع اتفاقات دیگری مثل جهش قیمت نفت و وقوع انقلاب اسلامی افزایش پیدا کرد و بخش خصوصی به دلیل کمبود منابع نتوانست قدرتمند شود.

وی گفت:‌ براساس اصول اقتصادی مدیر دولتی حداکثر کننده هزینه و بودجه و مدیر خصوصی حداکثر کننده سود است.همین تفاوت نشان می‌دهد که مدیر بخش دولتی کارآمد نیست.

پژویان تاکید کرد:‌ پس می‌توان گفت که80 درصد مدیریت اقتصاد ما ناکارآمد و20 درصد باقی هم که خصوصی است از یک نظام ناکارآمد و مخدوش رنج می‌برد.اگر نهاده‌ای به صورت رایگان یا قیمت بسیار کم در اختیار یک صنعت قرار بگیرد نظریه‌های اقتصادی حکم میکند که آن صنعت به سمت بهینه‌سازی و افزایش کیفیت و کاهش قیمت نرود.

وی با اشاره به ارزانی کاذب برخی کالاها گفت: اگر ارزانی نتیجه مکانیزم‌های بازار باشد ایرادی ندارد اما اگر به دلیل یک عامل برون‌زا باشد باعث عدم کارآیی و عقب‌افتادگی تکنولوژی می‌شود. از سوی دیگر شاهد نظام ناکارآمد تامین اجتماعی، قانون کار و نبود ارتباط بین دستمزد و کارآیی خواهیم بود.

به گفته وی اقتصاد دولتی باعث وجود تکنولوژی‌های انرژی‌بر، ناکارآمد و مستهلک می‌شود که نتیجه آن بهره‌وری پایین سرمایه است و باعث شکل‌گیری انحصارات می‌شود.

پژویان تاکید کرد:‌ اصل و هدف در خصوصی‌سازی باید انتقال مدیریت باشد نه صرفا مالکیت و اگر واژگان خصوصی‌سازی با انتقال مالکیت تعریف شده به این دلیل بوده است که با این انتقال مدیریت هم به بخش خصوصی توانمند منتقل شود.

وی به تجربه خصوصی‌سازی کشورهای پیشرفته و همچنین بلوک شرق اشاره کرد و گفت: اولین تجربه‌های خصوصی سازی در دهه 80 در پیشرفته‌ترین کشورها انجام شد. در این کشورها در سمت تقاضا مشکلی وجود نداشت چون یک بخش خصوصی توانمند مستقر بود اما در انتخاب این که چه سازمان‌ها و صنایع باید واگذار شوند مشکل وجود داشت.از سوی دیگر در کشورهای بلوک شرق مشکل اصلی در سمت تقاضا بود چون باید حجم عظیمی از اقتصاد به بخش خصوصی بسیار کوچک واگذار می‌شد.

وی گفت: در بلوک شرق برای خصوصی‌سازی دو راهکار پیشنهاد شد یکی این‌که سهام شرکت‌ها را به کل مردم بدهیم که آن‌ها بین خودشان خرید و فروش کنند و کم کم مدیریت بخش خصوصی شکل بگیرد که این تجربه موفقی نبود و سهام عدالت بر پایه همین تجربه انجام شد.تجربه دیگر این بود که درهای کشور به سمت سرمایه‌گذاران خارجی باز شود و آن‌ها مالکان و مدیران اقتصادی شوند.

وی تجربه کشورهای پیشرفته را مدنظر قرار داد و گفت:‌ در کشورهای پیشرفته و وجود یک بخش خصوصی بسیار توانمند شرکت‌هایی مثل مخابراتشان را واگذار کردند.اما در کشور ما این کار در ابتدای واگذاری‌ها انجام شد و مشخص است که در عرضه بلوک 25 میلیارد دلاری نمی‌تواند رقابت وجود داشته باشد.

وی گفت:‌ برای تقویت سمت تقاضا در کشور ما بانک‌ها باید به کمک می‌آمدند که این کار انجام نشد. اتاق بازرگانی و شورای اصناف باید به توانمندی و تشکل‌گرایی بخش خصوصی کمک می‌کردند که این کار هم انجام نشد. از سوی دیگر مجلس شورای اسلامی هم قانون گذاشت که برای رد دیون باید برخی از سهام شرکت‌های دولتی به نهادهای عمومی غیر دولتی که هنوز رفتار مدیریت دولتی دارند واگذار شود.این گونه شد که این نهادها که وظایف دیگری دارند بنگاه‌دار شدند.

وی با ارائه مثالی تاکید کرد: از زمان واگذاری شرکت‌های دولتی به نهادهای عمومی غیر دولتی منحی هزینه‌ی آن‌ها کاهش نیافته است بنابراین می‌توان گفت مدیریت کارآمد در آن‌ها اعمال نشده است.

پژویان ابراز امیدواری کرد:‌ مرحله‌ای در واگذاری‌ها آغاز شود که سهام شرکت‌ها از نهادهای عمومی غیردولتی به بخش خصوصی واگذار شود.

 

/ 0 نظر / 23 بازدید