۴۲ میلیون سهامدار در انتظار تصمیم مسئولان

          

بورس > بازار سهام - بهزاد رنجبر:
قضیه از چه قرار است؟ آیا سهام عدالت   فقط کارکرد انتخاباتی دارد؟ ۸سال است مردم از رسانه ها درباره واگذاری سهام عدالت می شنوند.        

بیشتر از یک‌سال است مسئولان اقتصادی دولت وعده داده‌اند سهام عدالت به‌زودی آزاد می‌شود اما تاکنون حتی یک نفر برگه مالکیت سهام عدالت خود را دریافت نکرده است. با وجود آنکه گفته می‌شود 45میلیون نفر سهـام عــدالت دارند، سازمـان خصوصی‌سازی‌ در ترجیع‌بندی تکراری می‌گوید خرید و فروش سهام عدالت غیرقانونی است. پرسش عمومی این است که این چه نوع مالکیتی است که مالک حق تصمیم‌گیری درباره آن را ندارد؟به گزارش همشهری، نخستین بار 8سال پیش مردم با واژه سهام عدالت آشنا شدند. هر چند طرح سهام عدالت و در واقع طرح مشابه آن به کاندیداهای رقیب احمدی‌نژاد در سال 84 تعلق داشت اما رئیس  دولت نهم   با علاقه ویژه‌ای از این طرح پرده برداشت. در ابتدا به‌نظر می‌رسید این طرحی برای کوچک کردن دولت است اما بعدها به گفته برخی نمایندگان مجلس یک مافیای 200نفره بیرون آمد.

آذر‌ماه پارسال که حسن روحانی  در حال تقدیم  لایحه بودجه سال 93به مجلس بود قاطعانه وعده داد سهام عدالت ظرف 2‌ماه آزاد می‌شود. این حرف‌ها به‌معنای این بود که مردم می‌توانند با آزاد‌سازی‌ سهام عدالت درباره فروش یا نگهداری سهامشان تصمیم بگیرند. از آن تاریخ یک‌سال و 2‌ماه می‌گذرد اما لایحه آزاد‌سازی‌ سهام عدالت وارد اتاق فراموشی شده است و سرنوشت دارایی 42میلیون نفر سهامدار عدالت روشن نیست.

در این مدت محمد رضا پور ابراهیمی  ، نایب‌رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس  که در عین حال عضو شورای بورس  هم هست، زوایای مهمی از پشت‌پرده سهام عدالت را فاش کرده و همچنین رازهای یک مافیای 200نفره را در سهام عدالت برملا کرده، ظاهرا این گروه مافیایی از طریق حضور در هیأت مدیره شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی سهام عدالت پاداش‌ها و ارقام غیرقانونی دریافت کرده‌اند. البته در کمال تعجب هنوز هیچ‌کس به این ادعاها رسیدگی نکرده است.در تازه‌ترین تحول 90نفر از نماینده‌های مجلس در نامه‌ای از حسن روحانی خواسته‌اند هر چه سریع‌تر تکلیف آزاد‌سازی‌ سهام عدالت را روشن کند در غیراین صورت مجلس وارد عمل خواهد شد. دیروز هم خبر آمد کارگران ساختمانی که موفق نشده‌اند سهام عدالت‌شان را دریافت کنند به دیوان عدالت اداری  شکایت کرده‌اند.

سهام عدالت چیست و هر نفر چقدر سهام دارد؟

سهام عدالت طرحی است که برمبنای آن از سال 1385 به 42میلیون نفرمبلغ یک میلیون تومان سهام شرکت‌های دولتی (مانند شرکت‌های فولاد مبارکه   اصفهان، ملی صنایع مس، بانک ملت ، صادرات، تجارت و...) واگذار شد. در ابتدا 42هزار میلیارد تومان سهام عدالت بین مردم تقسیم شد که با توجه به رشد شاخص بورس در سال 92 ارزش این شرکت‌ها با رشد زیادی مواجه شد و حتی به مرز 125هزار میلیارد تومان هم رسید اما پس از آن به‌دلیل نزول شاخص بورس ارزش کل سهام عدالت کاهش یافت.

علی اشرف ‌پوری‌حسینی، رئیس هیأت عامل سازمان خصوصی‌سازی‌ هفته پیش اعلام کرد ارزش سهام عدالت به 80هزار میلیارد تومان رسیده است. این نخستین تخمین رسمی درباره ارزش کل سبد سهام عدالت است. این به‌معنای آن است که ارزش سهام عدالت در سال 92 به‌دلیل رشد شاخص‌های بور س به مرز 3میلیون تومان رسیده بود اما اکنون این مقدار یک‌میلیون و 900هزار تومان است، اما در این مدت هیچ‌کس قادر نبوده سهامش را بفروشد.

  • مافیای سهام عدالت چگونه شکل گرفت؟

براساس قوانین بورس کل 42هزار میلیارد تومان سهام عدالت اختصاص یافته به مردم باید در قالب ساختارهای قانونی بازارسرمایه اداره می‌شد، به همین دلیل از همان ابتدا شرکت کارگزاری سهام عدالت تشکیل شد تا همه سهامی که به مردم واگذار شده بود در قالب شرکت کارگزاری سهام عدالت به مردم تخصیص داده شود. پس از مدتی کارگزاری سهام عدالت منحل و مشخص شد قرار است با تشکیل 30شرکت سرمایه‌گذاری در هر استان؛ سهام عدالت به‌صورت استان به استان درقالب این شرکت‌های سرمایه‌گذاری بین مردم تقسیم شود.

اما از همان ابتدای کار یک پرسش بزرگ مطرح بود و آن این بود که با توجه به تخصصی بودن فضای بازار سرمایه چه کسانی باید این شرکت‌ها را اداره کنند؟در نهایت از سال 88 مقدمات تاسیس 30شرکت سرمایه‌گذاری در تمام استان‌ها به‌وجود آمد اما از همان ابتدا افرادی برای مدیریت این شرکت‌ها معرفی شدند که با ابتدایی‌ترین مفاهیم بازار سرمایه ناآشنا بودند. سازمان بورس تلاش کرد با اجرای برنامه‌های آموزشی مدیران این شرکت‌های تازه‌تاسیس را آموزش دهد اما نه فقط در این کار موفق نشد بلکه خیلی زود مشخص شد شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی به محل کسب رانت وفساد تبدیل شده‌اند.

نخستین بار محمدرضا پورابراهیمی، نایب‌رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی از وجود یک مافیای بزرگ در شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی خبر داد. او که در عین حال عضو شورای بورس و از چهره‌های شناخته شده بازار سرمایه است در تابستان امسال از وجود یک مافیای200نفره در سهام عدالت خبر داد. این مافیای 200نفره همان کسانی هستند که به‌عنوان مدیر در شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی فعالیت می‌کنند و به‌دلیل اینکه از حق امضا برخوردارند به‌طور غیرقانونی از منابع اختصاص یافته به شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی استفاده کرده‌اند. برآورد می‌شود رقم پاداش‌ها و دریافتی‌های غیرقانونی این افراد از ده‌ها میلیارد تومان فراتر ‌رود.

  • لایحه آزاد‌سازی‌ سهام عدالت

پس از آنکه حسن روحانی آذرماه سال گذشته وعده داد که سهام عدالت ظرف 2‌ماه آزاد می‌شود مجلس از دولت خواست که طرح آزاد‌سازی‌ سهام عدالت را در قالب یک لایحه جداگانه به مجلس ارائه کند. مجلس هم قول داد که در کوتاه‌ترین زمان ممکن لایحه آزاد‌سازی‌ سهام عدالت را با قید 2فوریت بررسی و تصویب کند. دولت موافقت کرد و سازمان خصوصی‌سازی‌ مسئول تدوین این لایحه شد. لایحه اولیه آماده شد و در تابستان امسال کمیته‌ای به ریاست وزارت اقتصاد  ، سازمان بورس و نمایندگان مجلس تشکیل شد تا سازو کار اجرایی این لایحه را مورد بررسی قرار دهد. در نهایت کار کمیته آخر تابستان به پایان رسید و طرح آزاد‌سازی‌ به دولت فرستاده شد اما از آن زمان تاکنون هیأت دولت هنوز این طرح را مورد تصویب قرار نداده است وهیچ اطلاعاتی هم که نشان دهد لایحه آزاد‌سازی‌ سهام عدالت چه موقع در دستورکار دولت قرار خواهد گرفت در دست نیست.

  • نظر بورس درباره سهام عدالت

همزمان با طولانی‌شدن فرایند آزاد‌سازی‌ سهام عدالت از سوی دولت زمزمه‌های تعلیق در پرونده سهام عدالت از سوی برخی مسئولان دولتی آغاز شد حتی کار به آنجا رسید که محمد فطانت هم که به‌طور ساختاری باید مدافع آزاد‌سازی‌ سهام عدالت باشد چند هفته پس از انتخابش به‌عنوان رئیس  سازمان بورس و اوراق بهادار   به‌طور تلویحی از خارج شدن طرح آزاد‌سازی‌ سهام عدالت از دستور کار خبر داد. از آن زمان تاکنون با وجود آنکه قرار بود خیلی زود هیأت دولت طرح را تصویب کند و به مجلس بفرستد اما خبری از لایحه آزاد‌سازی‌ سهام عدالت نیست و تکلیف 42میلیون نفر سهامدار عدالت همچنان نا مشخص است.مشخص نیست چرا تصمیم دولت تا این حد طولانی شده است. پرسش این است که آیا مشکل اصلی دولت همان مدیریت حجم بزرگی از دارایی سهام عدالت است که گفته می‌شود با رشد شاخص‌های بورس می‌تواند از مرز 200هزار میلیارد تومان هم عبور کند؟

  • واکنش و ضرب‌الاجل مجلس
  • با کشدار شدن ماجرا و پس از آنکه مجلس متوجه شد گوش دولت به اولتیماتوم‌های مجلس بدهکار نیست در نهایت کمیسیون ویژه حمایت از تولید ملی در نامه‌ای خطاب به رئیس‌جمهور خواست تا هر چه سریع‌تر تکلیف 42میلیون نفر مشمول سهام عدالت را روشن کند.90نفر از نمایندگان مجلس روز شنبه نامه‌ای را امضا کرده‌ و از دولت خواسته‌اند لایحه آزاد‌سازی‌ را زودتر به مجلس بفرستد.
/ 0 نظر / 23 بازدید